Archiwum kategorii: Oswoić chorobę

Oswoić chorobę: Zaćma

Chorób oczy boimy się równie mocno, jak cukrzycy czy chorób serca. Nic w tym dziwnego – utrata wzroku to utrata naszego podstawowego narzędzia w codziennym życiu. Często spotykaną chorobą oczu obok jaskry jest zaćma. To właśnie zaćmie dziś przyjrzymy się bliżej. Warto wiedzieć czym jest zaćma, jakie są jej objawy i czy można jej zapobiegać?

Zaćma – czym jest?

Z powodu zaćmy cierpi około 800 tysięcy osób w naszym kraju. Jest to choroba, która atakuje głównie osoby po 70 roku życia (choć przytrafia się również młodszym).  W oku każdego człowieka znajduje się soczewka, która skupia obraz na siatkówce i jest ważnym elementem w procesie widzenia. Jej zmętnienie powoduje utratę ostrości wzroku, a w skrajnych przypadkach nawet jego utratę. Wynika to z naturalnego procesu starzenia się soczewki, dlatego najczęściej mówimy o zaćmie starczej.

Objawy zaćmy

Podstawowe objawy zaćmy to:

  • widzenie kolorów mniej intensywnie,
  • swędzenie, zmęczenie i łzawienie oczu,
  • utrata ostrości widzenia,
  • częsta potrzeba wymiany szkieł korekcyjnych na silniejsze,
  • duża wrażliwość na światło.

Ponieważ istnieje kilka rodzajów zaćmy w zależności od jej umiejscowienia problemy ze wzrokiem podczas rozwoju choroby również mogą być inne. Dla zaćmy korowej (mętnienie soczewki na obwodzie) charakterystyczne jest pogorszenie widzenia po zmroku.  W przypadku zaćmy jądrowej (mętnienie na środku soczewki) chory widzi gorzej w jasnym oświetleniu i w słoneczny dzień.

Zaćma – diagnoza i leczenie

Diagnoza zaćmy jest oparta na wywiadzie lekarskim oraz pełnym badaniu okulistycznym.  Jedyną skuteczną i stosowaną metodą leczenia tej choroby jest operacja, o której wykonaniu decyduje lekarz okulista. Zwykle wskazaniem jest silne zaburzenie funkcjonowania chorego w życiu codziennym lub gdy zaćma może powodować inne problemy ze wzrokiem, np. wywoływać jaskrę. Decyzja o konieczności wykonania operacji jest decyzją lekarza.

Operacja polega na wszczepieniu sztucznej soczewki, która będzie służyć choremu już do końca jego życia. Po operacji w zasadzie od razu pacjent powinien odczuć poprawę widzenia. Sam zabieg jest krótki i wykonywany w znieczuleniu miejscowym.

Niestety medycyna nie daje nam jednoznacznych wskazówek czy da się uniknąć zaćmy. Warto jednak pamiętać,  aby szanować swoje oczy i dbać o nie przez całe życie. Ochrona przeciwsłoneczna oraz unikanie używek czy niebezpiecznych dla oczu czynników (np. promieniowanie podczerwone) będzie z pewnością działało na naszą korzyść.

Oswoić chorobę: Alzheimer

W naszym cyklu „oswoić chorobę” chcemy przybliżać najczęściej spotykane choroby dotykające seniorów, ale nie tylko. Tak aby zdobycie chociaż podstawowej wiedzy na ich temat pozwoliło odrobinę je oswoić i żyć łatwiej z nimi na co dzień. Dzisiaj na tapecie- Alzheimer.

Czym jest Alzheimer?

Opisana około 100 lat temu choroba – Alzheimer – jest chorobą otępienną, która dotyka osoby starsze.  Zwykle pierwsze objawy uwidaczniają się w wieku 60-65 lat.  Efektem choroby jest stopniowe zanikanie komórek nerwowych. W naturalnym procesie starzenia neurony również zanikają, ale odbywa się to dużo wolniej niż w chorobie Alzheimera.  W ciągu choroby zanikiem komórek dotknięte zostają prawie wszystkie obszary mózgu, przez co efekty choroby są widoczne w wielu obszarach codziennego funkcjonowania chorego. Choroba jest mocno uwarunkowana genetycznie.

Wyróżniamy trzy stadia choroby, zależne od objawów:

 

  • Stadium wczesne, gdy następuje utrata świeżej pamięci, chory nie umie przyswajać i zapamiętywać nowych informacji, zapomina słowa i jest chwiejny emocjonalnie.
  • Stadium pośrednie, gdy następuje całkowita utrata zdolności zapamiętywania, a także odtwarzania nowych informacji.  Pamięć o wydarzeniach z przeszłości jest upośledzona, ale nie zanika. Chory jest zagubiony, nie umie znaleźć np. kuchni, swoich rzeczy w domu. Zdarza się, że chorzy w tym stadium choroby bezcelowo chodzą i są nieprzyjaźni dla otoczenia.
  • Stadium ciężkie, gdy chory staje się niezdolny do samodzielnego chodzenia i wykonywania prostych czynności, jak jedzenie czy połykanie. Zanika kontrola nad czynnościami fizjologicznymi oraz umiejętność mówienia. Ostatnim etapem jest śpiączka, w której chory umiera.

Objawy Alzheimera

Alzheimer wśród najbardziej charakterystycznych objawów posiada te związane z utratą pamięci oraz problemami z zapamiętywaniem nowych informacji. W czasie postępu choroby objawy poszerzają się i możemy zaobserwować: afazję (zaburzenia mowy), apraksję (utratę zdolności wykonywania wyuczonych czynności), agnozję (Zaburzenia widzenia oraz słyszenia), zaburzenia czynności codziennych jak np. ubieranie się itp.

W późnych etapach choroby osoba nią dotknięta może również zapominać kim jest, może być agresywna i pobudzona lub wręcz odwrotnie – apatyczna i zmęczona.

Amerykańskie Stowarzyszenie Chorych na Alzheimera stworzyło listę 10 najbardziej charakterystycznych objawów tej choroby. Jeśli zaobserwujemy u siebie lub u innych przynajmniej 2 z tych 10 objawów należy udać się do neurologa lub psychiatry na konsultację.  Poniżej lista objawów:

  1. zaburzenia pamięci, które upośledzają̨ codzienne funkcjonowanie – zapominanie ważnych dat, nazwisk, powtarzanie tych samych pytań, poleganie na bliskich w sprawach, w których wcześniej chorzy radzili sobie sami itp.
  2. zaburzenia planowania i rozwiązywania problemów związanych np. z prowadzeniem domowego budżetu, trudności z wykonywaniem zadań według instrukcji itp.
  3. trudności w wykonywaniu codziennych czynności w domu, pracy, w trakcie wypoczynku – kłopoty z wykonywaniem czynności, które wcześniej nie sprawiały problemów: np. jazda samochodem, przygotowywanie posiłków, prowadzenie domu, uprawianie hobby itp.
  4. zaburzenia orientacji w miejscu i w czasie – chorzy mogą̨ mieć kłopot z rozróżnieniem pory dnia, roku i świadomością̨ upływu czasu, mogą̨ zapominać gdzie są i jak się tam znaleźli.
  5. zaburzenia wzrokowo-przestrzenne – pojawiają̨ się̨ kłopoty z czytaniem, oceną dystansu, rozróżnianiem kolorów itp. Przechodząc obok lustra, chorzy mogą mieć wrażenie, że widzą w nim obcą osobę̨.
  6. problemy z mówieniem i pisaniem – kłopoty z uczestnictwem w konwersacji, zatrzymywanie się̨ w środku dialogu, powtarzanie tych samych kwestii, trudności ze znalezieniem słów itp.
  7. gubienie i chowanie rzeczy w dziwnych miejscach, niemożność ich odnalezienia.
  8. brak zdolności prawidłowej oceny sytuacji objawiająca się̨ m.in. łatwowiernością̨ (która może być wykorzystana przez osoby trzecie, np. telemarketerów), czy nieprzywiązywaniem znaczenia do własnego wyglądu i czystości.
  9. wycofanie się z pracy, kontaktów towarzyskich, hobby
  10. zaburzenia nastroju i zmiana osobowości – chorzy mogą̨ odczuwać niepokój, zagubienie, strach czy smutek, także w miejscach, w których wcześniej czuli się komfortowo. Mogą również stać się bardziej podejrzliwi.

Leczenie choroby Alzheimera

Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną nie znamy przyczyny Alzheimera. Leczenie więc opiera się na łagodzeniu objawów i jedynie spowalnianiu choroby.  Pierwszym krokiem jest stosowanie leków, które hamują rozkładanie acetylocholiny (jednego z neuroprzekaźników) w mózgu.  To pozwala na niejako zatrzymanie choroby na okres około 3 lat. Wskazane jest również stosowanie preparatów ogólnodostępnych działających wspierająco na komórki mózgowe – chodzi o kwasy omega-3, choliny, witaminy A, C, D, E i z grupy B.  Jednocześnie stosuje się leki, które zmniejszają stężenie kwasu glutaminowego (jeden z neuroprzekaźników), co również łagodzi objawy choroby. Leki najnowszej generacji, zdecydowanie hamujące rozwój choroby są w fazie testów i może minąć jeszcze kilka lat zanim zostaną dopuszczone do użytku. Warto jednak wiedzieć, że przeprowadzane terapie eksperymentalne dają pozytywne efekty.

Jak oswoić Alzheimera?

Alzheimer to choroba, w której opieka nad chorym wymaga ogromnych pokładów cierpliwości i gotowości na ciężką pracę.  Trzeba myśleć za chorego, a jednocześnie wspierać go i dawać poczucie bezpieczeństwa.  Należy również pamiętać o odpowiednim zabezpieczeniu otoczenia – tu odsyłam Was do naszych artykułów z serii „Chory w domu”. Znajdziecie tam garść porad na temat przygotowania swojego domu na chorego.

 

Oswoić chorobę: Choroby układu krążenia

Dzisiaj z cyklu oswoić chorobę poruszymy temat chorób układu krążenia.Wciąż to właśnie te schorzenia są najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce, ale także w innych krajach świata. Pomimo rozwoju medycyny, diagnostyki i ogólnego rozwoju cywilizacji zaburzenia krążeniowe mają się dobrze i są realnym zagrożeniem. Paradoksalnie przyczyną jest nasze rozwinięte środowisko życia. Przedstawimy Wam najczęstsze choroby układu krążenia, profilaktykę oraz leczenie.

Choroby układu krążenia – przyczyny

Układ krążenia robi się szczególnie podatny na choroby po 40 roku życia. Ryzyko wzrasta jeżeli jesteśmy obciążeni rodzinnie, tzn. jeżeli choroby układu krążenia występowały w naszej rodzinie np. u rodziców. Medycyna wyróżnia kilka najważniejszych czynników ryzyka:

  • palenie tytoniu
  • brak (lub znikoma) aktywność ruchowa
  • stres, nerwica, depresja i inne czynniki psychologiczne
  • zła dieta (jedzenie byle czego, byle gdzie, w pośpiechu i nieregularnie)
  • nadwaga i otyłość
  • zaawansowany wiek (im starsza osoba, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia choroby układu krążenia)
  • podwyższony poziom cholesterolu
  • nietolerancja glukozy (stan przedcukrzycowy)
  • płeć męska

Ryzyko zwiększa się znacznie jeżeli w naszym życiu występuje kilka czynników naraz.

Nadciśnienie tętnicze

Jedna z najczęstszych chorób układu krążenia. Charakteryzuje się podniesieniem ciśnienia krwi powyżej granic normy. Objawy wskazujące na ryzyko pojawienia się nadciśnienia są bóle głowy (szczególnie po przebudzeniu się), zawroty głowy, kołatanie serca, duszności, nadmierne pocenie się, często również bezsenność. Po zaobserwowaniu objawów należy niezwłocznie udać się do lekarza pierwszego kontaktu. Przy nadciśnieniu o ciężkim lub dużym stopniu rozwoju leczenie farmakologiczne jest wdrażane niezwłocznie. W pozostałych przypadkach przed włączeniem leków zaleca się pacjentowi zmianę stylu życia, diety.

Choroba wieńcowa

Choroby układu krążenia to również schorzenia, w których serce nie jest dostatecznie zaopatrywane w krew. Zaliczamy do nich tzw. chorobę wieńcową. Charakterystycznym objawem tego schorzenia są bóle i ucisk w klatce piersiowej (na wysokości mostka), szczególnie pojawiające się w sytuacji stresowej, podczas wysiłku. Mogą również pojawić się duszności. Pierwszym krokiem w leczeniu choroby wieńcowej jest zastosowanie metod niefarmakologicznych:

  • wdrożenie aktywności fizycznej (3 x w tygodniu po conajmniej 30 min.)
  • zmniejszenie masy ciała (jeśli występuje nadwaga)
  • w przypadku palaczy zerwanie z nałogiem
  • zmiana diety (zmniejszenie ilości spożywanego tłuszczu i cukrów na rzecz warzyw, owoców, ryb, chudego mięsa)
  • regularne kontrole u lekarza.

Dopiero, gdy powyższe metody zawiodą należy rozpocząć leczenie farmakologiczne, które jest bardzo złożone i powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza.

W przypadku dalszego postępowania choroby wykonuje się zabiegi kardiochirurgiczne, jak np. bypassy.

Niewydolność serca

O niewydolności serca mówimy wtedy, gdy serce nie ejst w stanie zaopatrzyć w tlen i składniki odżywcze naszego organizmu. Podstawowym objawem tej choroby są obrzęki, również powiększenie obwodu brzucha, zmęczenie, duszności, suchy kaszel, utrata masy ciała.

Niewydolność serca jest wynikiem nadużywania alkoholu, ale także nadciśnienia, zawału serca, wad wrodzonych.

Leczenie rozpoczyna się od usunięcia przyczyny niewydolności, a następnie wdrażane jest leczenie farmakologiczne.

Zawał serca

Zawał serca to jedna z najczęstszych chorób układu krążenia, która dotyka w ciągu roku kilkadziesiąt tysięcy osób. Jest to choroba nagła, bardzo często prowadząca do śmierci.  Przyczyną zawału jest odcięcie dopływu krwi do serca w jednej z tętnic sercowych. Na skutek tego niemal natychmiast rozpoczyna się proces obumierania danego obszaru mięśnia sercowego, do którego nie jest dostarczany tlen oraz krew.

Objawami zawału serca są: silny ból w klatce piersiowej, duszności, pocenie się, uczucie pieczenia w obrębie przełyku i klatki piersiowej. Bardzo ważne jest aby przy zaobserwowaniu objawów natychmiast wezwać pomoc lekarską. Ułożyć chorego w wygodnej dla niego pozycji, podać aspirynę (w przypadku astmatyków nie jest ona wskazana), otworzyć okno aby zapewnić dostęp świeżego powietrza. Każdy przypadek zawału serca kończy się hospitalizacją, podczas której obierany jest kierunek leczenia i dalszego postępowania po wypisie ze szpitala. Warto pamiętać, aby po zawale serca oszczędzać się, prowadzić zdrowy tryb życia, prawidłowo się odżywiać i być pod stałą kontrolą lekarza.

Choroby układu krążenia to znacznie więcej jednostek chorobowych. Nie chcemy o nich wszystkich pisać. Pamiętajcie po prostu o profilaktyce i zadbajcie o swoje serca bez względu na wiek! Zdrowy tryb życia, skuteczna redukcja stresu, zdrowa dieta są kluczowe w zapobieganiu chorobom serca. Lepiej zapobiegać niż leczyć!

Odleżyny

Odleżyny to naturalnie nasuwający się problem, gdy myślimy o opiece nad przewlekle chorym w domu.  Dlatego w naszym cyklu “Chory w domu” poruszymy dzisiaj ten problem. Czym są odleżyny, jak powstają i jak im zapobiegać oraz leczyć.

Co to są odleżyny?

Odleżyny to rany powstające na skutek ucisku  części  ciała, gdzie kości leżą blisko powierzchni skóry. Tworzenie się odleżyn zaczyna się zaczerwienieniem, potem następuje zasinienie, pojawia się ból, w końcu  w miejscu zaczerwienienia skóra pęka. W konsekwencji powstaje rana, która może się pogłębiać i drążyć do kości.

Najczęściej odleżyny  powstają na skórze w okolicy potylicznej, na łopatkach, łokciach, kręgach, biodrach, kostkach, piętach, na skórze pokrywającej kość krzyżową. Mogą też powstać na uszach między fałdami skóry, na brzuchu, pod piersiami u kobiet, na narządach płciowych u mężczyzn.

http://zdrowie.gazeta.pl/

Miejsce powstania w dużej mierze uzależnione jest od pozycji w jakiej najczęściej leży chory. Dlatego tak istotna jest częsta zmiana ułożenia, a o ile jest to możliwe sadzanie go w wygodnym fotelu z wysokim oparciem. Pozycja siedząca zmienia bowiem  miejsce ucisku i ma pozytywny wpływ na krążenie.

Spotkaliśmy się z zaleceniem, by sposób ułożeni a chorego na łóżku zmieniać co 2 godziny w dzień, nocą zaś co 4 godziny. Na pewno częstotliwość  tych zmian w dużej mierze uzależniona jest od stanu chorego i  jego możliwości samodzielnej zmiany pozycji w łóżku. Dzisiaj na rynku mamy dostępne materace przeciwodleżynowe. Z pewnością mogą nas wesprzeć  w walce z odleżynami, ale nie zastąpią w tym całkowicie.

Co przyczynia się do powstawania odleżyn?

Do głównych „grzechów” należy zaliczyć przegrzanie, niedostateczną pielęgnacja skóry-  drażnienie jej przez kał, mocz i pot. Ale także niewłaściwe prześcielanie łóżka, uciskające fałdy i zmarszczki prześcieradła, podkładów, okruchy jedzenia, otarcia naskórka przez niewłaściwe przesuwanie basenu.

Jeżeli dodamy do tego :

  • zły stan ogólny chorego (wyniszczenie chorobą),
  • niedożywienie lub otyłość ,
  • osłabienie czucia bólu ,
  • cukrzycę (upośledzenie mikrokrążenia oraz zaburzenia czucia),
  • nietrzymanie moczu i stolca ,
  • współistnienie chorób takich jak miażdżyca, infekcje bakteryjne, depresja,
  • stosowanie leków (psychotropowych, uspokajających, przeciwbólowych),

ryzyko pojawienia się odleżyn znacznie wzrasta.

Rodzaje odleżyn

W literaturze spotykamy się z podziałem odleżyn w zależności od stopnia ich zaawansowania:

Stopień I – naskórek nie jest uszkodzony, tworzy się nieblaknący rumień na nieuszkodzonej skórze, czasem dochodzi do lokalnego ocieplenia, obrzęku, a także stwardnienia skóry lub nacieczenia.

Stopień II – dochodzi do powierzchownym zmian ubytkowych naskórka lub skóry. Zmiany nie osiągają pełnej grubości, mogą mieć formę otarć, pęcherzy, nadżerek lub pęknięć skóry. Czasem pojawia się martwica lub wysięk.

Stopień III – dochodzi do ubytku pełnej grubości skóry. Przyjmuje wygląd kraterowatego owrzodzenia z towarzyszącym uszkodzenia lub martwicą tkanek leżących głębiej. Zmiany nie przekraczają jednak błony, której zadaniem jest zewnętrzna osłona poszczególnych mięśni

Stopień IV – zmiany oprócz zajmowania pełnej grubości skóry, cechują się rozległymi zniszczeniami i martwicą dotyczącą również mięśni, ścięgien, torebek stawowych, a nawet kości.

https://medami.pl/

Odleżyny – profilaktyka

Aby zapobiegać powstawaniu odleżyn należy stosować kilka podstawowych zasad:

  • Utrzymanie ciała chorego w czystości- systematyczne i dokładne wykonywanie toalety, staranne obmywanie okolic intymnych  po zanieczyszczeniu , natłuszczanie miejsc narażonych na podrażnienie wydzielinami.
  • Zapobieganie uciskowi przez zmianę pozycji:

przez podkładanie kółka gumowego (żelowego) pod pośladki,
pięty, łokcie, potylicę; bądź stosowanie specjalnej poduszki przeciwodleżynowej, materaca  lub podpórki ułatwiające utrzymanie określonego ułożenia ciała;

-u osób przebywających na wózkach inwalidzkich umieszczanie  na siedzeniach poduszki silikonowej, wodnej lub żelowej. Pomocne mogą być również skóry owcze krótko strzyżone.

– dla osób długotrwale leżących zalecane są specjalne materace przeciwodleżynowe statyczne. Wykonane są z gąbki poliuretanowej, łusek gryki, mogą być również wypełnione wodą lub powietrzem. Umożliwiają one równomierny rozkład ciała na powierzchni. Obecnie dostępne są również materace dynamiczne zmiennociśnieniowe. Posiadają specjalne komory powietrzne, które na zmianę są napełniane i opróżniane.

Leczenie odleżyn

Podstawową sprawą jest oczywiście stosowanie opisanych powyżej zasad profilaktyki.

W przypadku odleżyn I stopnia należy chronić skórę przed wilgocią i tarciem. W tym celu nakłada się specjalne cienkie półprzepuszczalne błony poliuretanowe umożliwiające parowanie z powierzchni skóry.

Odleżyny II stopnia przepłukuje się izotonicznym roztworem chlorku sodu. W tym przypadku wilgoć sprzyja gojeniu się ran. Korzystny efekt wywiera nakładanie opatrunków okluzyjnych.

Odleżyny III i IV stopnia w celu oczyszczenia przepłukuje się solą fizjologiczną, stosuje się maści z enzymami proteolitycznymi, a także opatrunki hydrożelowe. W przypadku dużej ilości zmian martwiczych należy zaopatrzyć ranę chirurgicznie.  Z powodu ryzyka zakażeń można stosować preparaty na bazie jodu, sole srebra lub węgiel aktywowany. Nie zaleca się natomiast antybiotyków z powodu ryzyka rozwinięcia lekooporności.

Uwaga! W przypadku pojawienia się odleżyn zawsze należy zwrócić się do lekarza, pielęgniarki po poradę. Oni określą stopień odleżyny i wskażą nam odpowiednie środki i sposoby, dzięki którym najszybciej uporamy się z raną !

Łóżko dla chorego w domu

Łóżko dla chorego w domu to kolejny temat, który chcemy Wam przybliżyć. Szczególnie ważny jeśli mamy opiekować się osobą leżącą. Chodzi o wygodę chorego, naszą jako opiekunów, ale również o dobrą profilaktykę odleżynową.

Techniczne aspekty łóżka dla chorego

Łóżko dla chorego nie powinno być przypadkowe. Powinno być specjalistycznym sprzętem. Możecie takie łóżko kupić, lub wypożyczyć np. w sklepie ze sprzętem medycznym i rehabilitacyjnym.

Wybierając to najlepsze weźcie pod uwagę kilka technicznych wymagań:

  • regulowany zagłówek (ułatwiający karmienie, zmianę pozycji itp.);
  • lekka konstrukcja;
  • odpowiednio wysokie z możliwością regulacji;
  • nogi łóżka powinny być na kółkach, aby swobodnie można było łóżko przemieszczać;
  • łóżko powinno posiadać boczne barierki, chroniące chorego.

Dodatkowo warto aby doposażyć łóżko dla chorego w uchwyty ułatwiające  wstawanie (mocowane, np.:https://goo.gl/GwPgJ9 lub przenośne, np.https://goo.gl/iF4XiB) przydatnym rozwiązaniem są też uchwyty pomagające w podciąganiu się do pozycji siedzącej. Może to być np. drabinka łóżkowa taka jak ta:https://goo.gl/2mfepa.

Jeśli łóżko nie posiada możliwości regulacji części zagłówkowej dobrym pomysłem jest zakupienie zagłówka przenośnego, takiego jak np. ten https://goo.gl/ht559v.

Niezwykle ważnym aspektem technicznym łóżka dla chorego jest odpowiedni materac. Szczególnie, gdy chory jest osobą nie chodzącą i spędza w łóżku całą dobę. Wówczas należy zakupić materac przeciwodleżynowy. Stosując go ucisk wywierany na ciało chorego podczas leżenia jest zmienny, a to z kolei pobudza krążenie i zapobiega powstawaniu ran odleżynowych.

Istnieje kilka rodzajów materacy, ale najbardziej popularne to materace bąbelkowe (https://goo.gl/BJyiYX) i rurowe, które w zmiennych cyklach rozkładają nacisk falowo(https://goo.gl/ZVUEcW) – to najbardziej skuteczna metoda zapobiegania odleżynom.

Łóżko dla chorego – ochrona

Bardzo ważna jest ochrona łóżka dla chorego. Pozwoli to na zachowanie większej higieny oraz komfortu chorego. W pierwszej kolejności warto zaopatrzyć się w ochronę dla materaca. Mogą to być pokrowce(https://goo.gl/LtknCF) lub prześcieradła wodoodporne(https://goo.gl/poQmYq).

Można użyć także podkładów. Obecnie rynek medyczny oferuje nam podkłady wielokrotnego użytku (takie, które po zabrudzeniu można prać w wysokiej temperaturze), np.https://goo.gl/xrEBWj.

Wygodniejszą opcją są podkłądy jednorazowe, które po zużyciu wyrzucamy (https://goo.gl/ejECAo).

Nie zapomnijcie o ochronie pościeli – kołdry i poduszki również mogą ulec zabrudzeniu. O ile poszewki łatwo jest wyprać i wymienić na świeże o tyle poduszka lub kołdra nie jest już tak wygodna w praniu. Dlatego świetnym rozwiązaniem na łóżko chorego w domu są wodoodporne poszewki na poduszkę(https://goo.gl/hoRwV5) i na kołdrę(https://goo.gl/cfncfc).

Przygotowanie chorego

Mając przygotowane łóżko dla chorego w domu trzeba jeszcze pomyśleć o przygotowaniu naszego pacjenta. Przede wszystkim kilka zmian bielizny dziennej oraz nocnej. Nocna bielizna powinna być wygodna i komfortowa dla chorego. Ciekawą propozycją są jednoczęściowe kombinezony, jak np. ten https://goo.gl/bt4kjZ .

Szczególnie polecane, gdy nasz podopieczny ma tendencje do odkrywania się nocą, czy zdejmowania pieluchomajtek.

Przy łóżku dla chorego mobilnego warto położyć matę antypoślizgową, która zminimalizuje ryzyko wypadku podczas wstawania z łóżka(https://goo.gl/7aJXf3).

Dobrym rozwiązaniem jest także stolik łóżkowy. Pomocny podczas karmienia osoby leżącej, ale też przydatny dla osoby mobilnej, która je samodzielnie lub potrzebuje powierzchni np. do czytania.

Na rynku dostępnych jest wiele stolików i można wybierać według potrzeb:

Dodatkowe pomoce

Opiekując się chorym, który jest mobilny i będzie zmieniał pozycje czy otoczenie można przemyśleć zakup fotela z podnóżkiem. Taki fotel to dobra odmiana dla łóżka, ale także większy komfort np. podczas oglądania telewizji, czytania czy krótkiego odpoczynku w ciągu dnia.  Oczywiście jeśli istnieje ryzyko zabrudzenia fotela (krzesła czy innego mebla przeznaczonego dla chorego) powinniśmy zaopatrzyć się w ochronną nakładkę chłonną (https://goo.gl/4rzzT3).

Bardzo ciekawym gadżetem ułatwiającym wstawanie z takiego fotela czy krzesła jest poduszka do wstawania (https://goo.gl/je9jL7). Za pomocą pneumatycznych siłowników pomaga podczas wstawania i siadania znacznie odciążając stawy.

 

Przygotowując łóżko oraz miejsce odpoczynku dla chorego w naszym domu należy wziąć pod uwagę wiele czynników, jak chociażby poziom samodzielności, rodzaj choroby, sprawność chorego. Od tych rzeczy będzie zależało jakich pomocy powinniśmy szukać, jak dostosować łóżko, w co zainwestować, co okaże się przydatne. Często trzeba przewidywać rozmaite scenariusze. W przypadku wątpliwości warto również poradzić lekarza lub fizjoterapeuty.

Chory w domu. Jak się do tego przygotować?

Chory w domu. Przed takim wyzwaniem staje wiele rodzin. Najczęściej tą osobą jest któreś z naszych rodziców lub dziadków.    A opieka nad chorym przybiera rozmaite formy – począwszy od “doglądania” jeszcze sprawnego seniora i pomoc w zakupach, sprzątaniu, wizytach u lekarza, aż po zapewnienie całodobowej opieki, tym którzy nie mogą już być samodzielni. Często taka pomoc wiąże się z zabraniem chorego do swojego domu. Dlatego warto wiedzieć jak przygotować siebie i dom na nową sytuację.

Zbieraj informacje od lekarzy

Przygotowania należałoby zacząć od zebrania informacji od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub szpitala – jeżeli zabieramy chorego bezpośrednio ze szpitala do domu.

Trzeba uzyskać jak najwięcej szczegółów odnośnie stanu zdrowia naszego podopiecznego. W przypadku lekarza POZ warto umówić się na wizytę, aby porozmawiać o chorym, zaplanować dalszą współpracę w zakresie opieki medycznej. W każdej przychodni pacjent ma też możliwość korzystania z opieki pielęgniarki środowiskowej. Warto pomyśleć o skorzystaniu z jej pomocy. To zawsze dodatkowe wsparcie i fachowa opieka, szczególnie gdy chory wymaga zabiegów medycznych, np. podawania zastrzyków, kroplówek lub zmiany opatrunków.

Podczas pobytu chorego w szpitalu pamiętajmy o współpracy z pielęgniarkami, aby nauczyć się podstawowych zasad pielęgnacji – zmiany pieluchy, pościeli, układania chorego podczas zmiany podkładu, codziennej toalety, podawania leków…codziennej pracy, którą będziemy musieli  już sami wykonywać.  

Chory w domu – przygotowania

Przed wprowadzeniem się chorego do Twojego domu przyjrzyj się uważnie każdemu z pomieszczeń. Szczególnie jeśli chory jest osobą mobilną. Zacznij od pomieszczenia, w którym zamieszka Twój podopieczny. Na pewno warto zainwestować w odpowiednie łóżko. Nie trzeba od razu kupować. Istnieje wiele wypożyczalni sprzętu medycznego, które wypożyczają sprzęt dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych i może to być tańsza, wygodniejsza opcja.

Do pokoju chorego wstaw komodę, dzięki której wszystkie potrzebne rzeczy będą pod ręką, jak np. pieluchy, leki, kosmetyki, „awaryjna”  zmiany pościeli, piżama.

Chory w domu to wiele leków, które należy podawać ściśle według zaleceń lekarza.

Świetnym rozwiązaniem jest zaopatrzenie się w pojemniki na leki. Dzięki nim mamy pewność, że nie zapomnieliśmy o podaniu lekarstwa w odpowiednim  czasie i dawce. Wszystko jest pod ręką i w jednym miejscu. Obecnie na rynku możemy wybierać pojemniki:

Przy łóżku chorego powinno znaleźć się dodatkowe źródło delikatnego światła. Przyda się, gdy trzeba będzie w nocy podać leki, zmienić pieluchę, czy choćby sprawdzić jak  śpi nasz podopieczny.

Dbając o komfort chorego trzeba pamiętać też o swojej wygodzie. Warto przemyśleć ustawienie mebli tak, aby zapewnić sobie łatwy i swobodny dostęp do łóżka, najlepiej z obu stron.

Mając pod swoją opieką osobę mobilną pamiętajmy by dodatkowo zabezpieczyć okna i drzwi. Nie możemy dopuścić by chory bez naszej wiedzy sam je otwierał lub zamykał. Organizując pokój pamiętajmy aby zminimalizować ryzyko potknięcia czy poślizgnięcia się przez podopiecznego. Warto z podłogi usunąć dywany i skorzystać z mat antypoślizgowych.

Drogę do toalety można oznaczyć specjalną taśmą fluorescencyjną (https://zyjlatwiej.pl/inne-pomoce/78-tasma-fluorescencyjna.html), która wskaże  samodzielnemu seniorowi drogę do toalety nocą.

Jeżeli chory jest współpracujący i chce chodzić ciekawą pomocą jest pas do podtrzymywania podczas chodzenia – https://zyjlatwiej.pl/podnosniki-transfery-stolki/225-pas-do-przenoszenia-pacjenta.html Zapewni poczucie bezpieczeństwa choremu i zminimalizuje ryzyko urazów. A nam będzie dużo wygodniej.

Przygotuj siebie i domowników

Na koniec ostatnia, ale chyba najważniejsza rzecz z całej listy przygotowań. Przygotuj siebie i domowników na tą nową sytuację. Porozmawiajcie o tym jakie zajdą w domu zmiany, kto i jak może zaangażować się w pomoc nad opieką. Być może będą potrzebne jakieś zmiany organizacyjne w codziennych obowiązkach.

Ustalcie z jakiej pomocy instytucjonalnej chcecie skorzystać. Oprócz Miejskiego lub Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zasięgnijcie informacji o fundacjach, Środowiskowych Domach Samopomocy. Nieocenione może okazać się wsparcie osób, które wyręczą Was w opiece nad chorym choćby kilka godzin tygodniowo.

Już od pierwszego dnia, gdy pojawia się chory w domu starajcie się nie zapomnieć, że musi też znaleźć się czas na Wasze życie. Rodzinne i towarzyskie. Dlatego nie rezygnujcie z rodzinnych uroczystości, spotkań, wyjść z przyjaciółmi. To zapewni Wam niezbędną w tym trudnym czasie równowagę psychiczną i pozwoli od czasu do czasu zdystansować się i odpocząć od opieki nad chorym.

Jeżeli chcecie wiedzieć jak przygotować pozostałe pomieszczenia wypatrujcie naszych kolejnych wpisów!

Oswoić chorobę: Osteoporoza

We wpisie o cukrzycy pisałam o chorobach, które nazywane są cywilizacyjnymi. Na liście tych chorób znajduje się także osteoporoza, choć słyszę wśród znajomych z branży medycznej, że jest „niedoceniana” i zbyt często bagatelizowana. Zatem dzisiaj przybliżymy Wam tę chorobę w naszym cyklu – oswoić chorobę.

Co to jest osteoporoza?

W wielkim skrócie: choroba kości. Trochę bardziej szczegółowo: powstawanie „ubytków” w kościach i w konsekwencji zwiększanie ich łamliwości. Profesjonalnie: zrzeszotnienie kości, czyli zanik tkanki kostnej. Najczęściej spotykana jest osteoporoza pierwotna, tzn. wynikająca ze starzenia się organizmu. Osteoporoza bardzo podstępnie pozbywa nas tkanki kostnej, wiele lat nie dając objawów. Proces zaczynać się moze już u kobiet w 40 roku życia (u mężczyzn w 45 roku życia) i to kobiety dotyka częściej. Szczególnie po okresie menopauzalnym. Kości osłabiają się, stają się kruche i często ulegają złamaniom.  

Na rysunku możecie porównać jak wygląda zdrowa kość, gdzie tkanka jest utkana gęsto. Przy osteoporozie widać jak tkanki ubywa.

Objawy osteoporozy

Początkowo choroba nie daje żadnych objawów. A pierwszym jest złamanie po wydawać by się mogło błahym urazie. Najczęściej złamaniom ulegają:

– kręgi (złamania kręgów mogą nawet przebiegać skrycie, podczas kaszlu, pochylenia się, podniesienia czegoś).

– kości długie (najczęściej złamanion ulegają kości udowe, kości przedramienia, szczególnie w okresie jesienno –zimowym).

Przy wielu złamaniach kregów widoczne będą także zmiany w sylwetce, pojawić się moze kifoza piersiowa, garb, zmniejszenie wzrostu.

Diagnozowanie osteoporozy

W pierwszej kolejności diagnoza jest zwykle oparta na wywiadzie lakrskim. Ilości, częstotliwości i charakterze złamań; występowaniu tej choroby w rodzinie. Często również badanie RTG przed założeniem gipsu może wiele powiedzieć o tym z jakim typem złamania lekarz ma do czynienia i czy jest ono na tle osteoporotycznym. Wykonuje się również morfologię krwi razem z badaniem określającym gospodarkę wapniową i fosforanową w organiźmie.

Popularnym i coraz częściej wykonywanym badaniem jest densytometria kości techniką DEXA. PRzy jego pomocy można określić gęstość kości. Badanie jest bezbolesne(rodzaj badania RTG) i wykonuje się je na kości udowej, miednicy lub kręgosłupie lędźwiowym.

Po 40 roku życia badanie to powinien wykonać każdy, u kogo w rodzinie był przypadek osteoporozy. Profilaktycznie po 50 roku życia badanie jest wykonywane każdej kboiecie, a po 60 roku życia każdemu mężczyźnie.

Badania densometryczne często organizowane są w przychodniach lekarzy pierwszego kontaktu. Jeśli w Waszej przychodni będzie możliwość wykonania tego badania – zgłoście się! Osoba wykonująca badanie poinformuje Was czy z wynikiem należy udać się do lekarza w celu dalszej diagnostyki.

W internecie można także znaleźć kalkulatory do obliczania prawdopodobieństwa złamania w ciągu najbliższych 10 lat.

Jak leczyć osteoporozę?

Przede wszystki powinniśmy zapobiegać osteoporozie poprzez:

– aktywny i zdrowy tryb życia, unikanie używek;

– korygowanie zaburzeń hormonalnych u kobiet (które mogą być przyczyną powstania osteoporozy ze względu na specyficzne leczenie);

– prawidłową dietę bogatą w wapń, magnez, fosfor i witaminę D3 (przy zaburzeniach wchłaniania tych składników, warto oddać się pod opiekę lekarza);

– poddawanie się badaniom densytometrycznym.

Leczenie osteoporozy ma na celu spowolnienie postępu choroby, tak aby zachować bezpieczną gęstość kości – tzw. Próg złamań. Stosuje się środki farmaceutyczne, a także włącza na stałe suplemnetację witaminą D3 oraz wapniem.  Bardzo istotna jest współpraca z lekarzem, a także zachowywanie profilaktyki, unikanie urazów poprzez eliminację wszystkich czynników ryzyka.

Dzisiaj na całym świecie na osteoporozę choruje już ponad 200 milionów osób. Szacuje się, że jedna na trzy kobiety i jeden na pięciu mężczyzn w wieku powyżej 50 lat łamie kości z powodu osteoporozy. Pierwsze złamanie podnosi ryzyko kolejnego o 86%! Za około 40 lat na świecie liczba złamań kości udowej u mężczyzn wzrośnie o 310%, a o 240% u kobiet.

Oswoić chorobę: cukrzyca

Znacie nagłówki z pierwszych stron gazet i wszystkich stacji informacyjnych o tym, jak kolejne choroby zyskują miano „cywilizacyjnych”? Alergie, astma, choroby układu krążenia, a obok nich jeden z trudniejszych przeciwników – cukrzyca. Nie patrzy na wiek i „dopaść” może każdego. Dlatego dzisiaj w naszym nowym cyklu „Oswoić chorobę” oswajamy cukrzycę.

Czym jest cukrzyca?

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, tzn. zaburza proces przemiany jednych substancji w inne. W cukrzycy insulina – hormon produkowany przez trzustkę – jest nieprawidłowo wydzielana lub jej metabolizm jest zaburzony. Konsekwencją jest podwyższony poziom cukru (glukozy) we krwi, nazywany fachowo hiperglikemią. Taki przewlekły stan może doprowadzić do trwałego uszkodzenia i/lub niewydolności oczu, serca, nerek, nerwów i naczyń krwionośnych. Wielu z nas może nie zdawać sobie sprawy, że choruje na cukrzycę. Dlatego warto regularnie się badać i obserwować swój organizm. Światowa Organizacja Zdrowia przewiduje, że do 2030 roku na cukrzycę będzie chorowało aż 380 milionów ludzi.

Typy cukrzycy

Istnieją dwa główne typy cukrzycy: I i II. Ale obecnie medycyna wyróżnia także cukrzycę ciążową i cukrzycę wtórną.

Cukrzyca typu I nazywana jest cukrzycą wieku młodego, ponieważ głównie dotyka dzieci i osoby przed 35 rokiem życia. W przypadku, gdy ten typ cukrzycy dotyka osobę starszą nazywana jest ona LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults).

Ten typ cukrzycy swoją przyczynę ma w źle działającym systemie odpornościowym. Tzn. że organizm wydzielające insulinę komórki trzustki uznaje za obce i je niszczy. Choroba rozpoczyna się nagle, nie można jej zapobiec. Ale oczywiście można leczyć:

– uprawiając aktywny tryb życia,

– włączając prawidłową dietę dla diabetyków,

– podając insulinę.

Cukrzyca typu II to najczęściej rozpoznawany rodzaj cukrzycy. Charakteryzuje się łagodnym początkiem, a objawy nie są bardzo nasilone. Do tej pory była diagnozowana głównie u osób starszych, ale w ostatnich latach obserwujemy znaczący wzrost zachorowań na ten typ cukrzycy u osób młodszych. Przyczyna? Nasz siedzący tryb życia, brak aktywności fizycznej, dieta, która pozostawia wiele do życzenia, używki, nadciśnienie tętnicze, otyłość, ale także uwarunkowania genetyczne.

Choroba polega na zbyt słabym lub nieprawidłowym wydzielaniu insuliny, co po czasie doprowadza do uszkodzenia odpowiednich komórek trzustki produkujących ten hormon. Warto pamiętać, że w momencie rozpoznania tego typu cukrzycy około połowa tych komórek jest jeszcze sprawna. Dlatego nie zawsze od razu konieczne jest ostre leczenie farmakologiczne. Kluczowa okazuje się dieta oraz aktywny tryb życia. Nazywamy to terapią behawioralną.

Objawy cukrzycy

Cukrzyca bez względu na typ ma wiele objawów wspólnych. Są one również zbieżne z innymi chorobami, co często utrudnia prawidłową diagnozę.

Najbardziej charakterystycznym objawem cukrzycy jest podwyższony poziom glukozy we krwi i moczu. Do wykrycia jedynie podczas badań laboratoryjnych. Można jednak zaobserwować szereg innych objawów, które są w zasadzie następstwem wysokiego poziomu cukru w organizmie:

– częstsze oddawanie moczu. Normą jest wizyta w toalecie 4-7 razy dziennie. Wysoki poziom cukru we krwi sprawia, że nerki pracują szybciej i starają się ten nadmiar cukru „wypłukać”.

– wzmożone pragnienie i suchość w ustach. Jest bezpośrednio związane z częstszym oddawaniem moczu. Im więcej płynów wydalają nerki, tym więcej potrzebujemy go uzupełnić.

– zmęczenie, senność. Nieprawidłowe przyswajanie cukru przez organizm sprawia, że czujemy ciągły niedobór energii i mamy ciągłą ochotę na sen.

– problemy ze wzrokiem, a konkretnie zamglone widzenie. Ten objaw jest pochodną powyższych. Zaburzony metabolizm glukozy powoduje wahania płynów w organizmie, a to z kolei może wpływać na soczewkę oka i naszą ostrość widzenia.

– wzmożony apetyt. Niski poziom insuliny lub jej brak powoduje, że zawarty we krwi cukier nie jest prawidłowo wykorzystywany przez nasz organizm. Skutkuje to ciągłym uczuciem głodu.

– utrata wagi. Ten objaw głównie dotyczy cukrzycy typu I. Zaburzenia w rozkładzie glukozy powodują, ze nasz organizm sięga po inne składniki, jak kwasy tłuszczowe czy białka, aby zaopatrzyć nas w energię. Stąd utrata wagi. Co więcej spalanie kwasów tłuszczowych prowadzi do tzw. Kwasicy cukrzycowej, która z kolei jest przyczyną zawrotów głowy i omdleń.

– infekcje narządów intymnych, grzybice. Wysoki poziom cukru jest środowiskiem idealnym do rozwoju grzybicy oraz infekcji np. dróg moczowych.

W przypadku rozwoju choroby mogą pojawiać się dodatkowe objawy. Np. utrudnione gojenie się ran (często prowadzące do amputacji kończyn), problemy z potencją u mężczyzn, choroby układu nerwowego (np. neuropatia cukrzycowa), bóle nóg (tzw. zespół stopy cukrzycowej), choroby skóry, choroby nerek (nefropatia cukrzycowa).

Leczenie cukrzycy

Jeżeli zauważycie u siebie lub swoich bliskich którykolwiek z objawów cukrzycy warto, jak najszybciej udać się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i wykonać odpowiednie badania. Szybko zdiagnozowana cukrzyca jest do opanowania i przy prawidłowym leczeniu można cieszyć się długim życiem w dobrej kondycji. No właśnie, leczenie. Oczywiście metody leczenia są dobierane przez lekarza indywidualnie. Każdy typ cukrzycy będzie wymagał innego podejścia. W cukrzycy typu I już wiemy, że nie obejdzie się bez podawania insuliny. W cukrzycy typu II może nam pomóc prawidłowa dieta i aktywność fizyczna. Podawanie insuliny rozpoczyna się zwykle od farmaceutyków, czyli mówiąc potocznie tabletek. Insulina podawana w zastrzykach jest tu już ostateczną formą leczenia. Warto również bez względu na typ cukrzycy zadbać o utrzymanie prawidłowej masy ciała. A codzienną, rutynową czynnością powinno stać się mierzenie poziomu glukozy we krwi. Można do tego wykorzystać łatwe w obsłudze glukometry, które pozwalają na wykonanie takiego badania również w domu. Dostaniecie je w każdej aptece.

My cukrzykom polecamy również noszenie specjalnej bransoletki dla diabetyków (dostępna tutaj), dzięki której w przypadku zasłabnięcia osoba udzielająca pomocy może szybko sprowadzić właściwą pomoc.

Przy tworzeniu artykułu korzystaliśmy z wiedzy zawartej m.in. na stronie: http://cukrzycapolska.pl/  Prawdziwe kompendium wiedzy dla każdego cukrzyka.

!Uwaga! Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i  nie może zastąpić wizyty u lekarza i terapii prowadzonej przez lekarza!