Oswoić chorobę: Alzheimer

W naszym cyklu „oswoić chorobę” chcemy przybliżać najczęściej spotykane choroby dotykające seniorów, ale nie tylko. Tak aby zdobycie chociaż podstawowej wiedzy na ich temat pozwoliło odrobinę je oswoić i żyć łatwiej z nimi na co dzień. Dzisiaj na tapecie- Alzheimer.

Czym jest Alzheimer?

Opisana około 100 lat temu choroba – Alzheimer – jest chorobą otępienną, która dotyka osoby starsze.  Zwykle pierwsze objawy uwidaczniają się w wieku 60-65 lat.  Efektem choroby jest stopniowe zanikanie komórek nerwowych. W naturalnym procesie starzenia neurony również zanikają, ale odbywa się to dużo wolniej niż w chorobie Alzheimera.  W ciągu choroby zanikiem komórek dotknięte zostają prawie wszystkie obszary mózgu, przez co efekty choroby są widoczne w wielu obszarach codziennego funkcjonowania chorego. Choroba jest mocno uwarunkowana genetycznie.

Wyróżniamy trzy stadia choroby, zależne od objawów:

 

  • Stadium wczesne, gdy następuje utrata świeżej pamięci, chory nie umie przyswajać i zapamiętywać nowych informacji, zapomina słowa i jest chwiejny emocjonalnie.
  • Stadium pośrednie, gdy następuje całkowita utrata zdolności zapamiętywania, a także odtwarzania nowych informacji.  Pamięć o wydarzeniach z przeszłości jest upośledzona, ale nie zanika. Chory jest zagubiony, nie umie znaleźć np. kuchni, swoich rzeczy w domu. Zdarza się, że chorzy w tym stadium choroby bezcelowo chodzą i są nieprzyjaźni dla otoczenia.
  • Stadium ciężkie, gdy chory staje się niezdolny do samodzielnego chodzenia i wykonywania prostych czynności, jak jedzenie czy połykanie. Zanika kontrola nad czynnościami fizjologicznymi oraz umiejętność mówienia. Ostatnim etapem jest śpiączka, w której chory umiera.

Objawy Alzheimera

Alzheimer wśród najbardziej charakterystycznych objawów posiada te związane z utratą pamięci oraz problemami z zapamiętywaniem nowych informacji. W czasie postępu choroby objawy poszerzają się i możemy zaobserwować: afazję (zaburzenia mowy), apraksję (utratę zdolności wykonywania wyuczonych czynności), agnozję (Zaburzenia widzenia oraz słyszenia), zaburzenia czynności codziennych jak np. ubieranie się itp.

W późnych etapach choroby osoba nią dotknięta może również zapominać kim jest, może być agresywna i pobudzona lub wręcz odwrotnie – apatyczna i zmęczona.

Amerykańskie Stowarzyszenie Chorych na Alzheimera stworzyło listę 10 najbardziej charakterystycznych objawów tej choroby. Jeśli zaobserwujemy u siebie lub u innych przynajmniej 2 z tych 10 objawów należy udać się do neurologa lub psychiatry na konsultację.  Poniżej lista objawów:

  1. zaburzenia pamięci, które upośledzają̨ codzienne funkcjonowanie – zapominanie ważnych dat, nazwisk, powtarzanie tych samych pytań, poleganie na bliskich w sprawach, w których wcześniej chorzy radzili sobie sami itp.
  2. zaburzenia planowania i rozwiązywania problemów związanych np. z prowadzeniem domowego budżetu, trudności z wykonywaniem zadań według instrukcji itp.
  3. trudności w wykonywaniu codziennych czynności w domu, pracy, w trakcie wypoczynku – kłopoty z wykonywaniem czynności, które wcześniej nie sprawiały problemów: np. jazda samochodem, przygotowywanie posiłków, prowadzenie domu, uprawianie hobby itp.
  4. zaburzenia orientacji w miejscu i w czasie – chorzy mogą̨ mieć kłopot z rozróżnieniem pory dnia, roku i świadomością̨ upływu czasu, mogą̨ zapominać gdzie są i jak się tam znaleźli.
  5. zaburzenia wzrokowo-przestrzenne – pojawiają̨ się̨ kłopoty z czytaniem, oceną dystansu, rozróżnianiem kolorów itp. Przechodząc obok lustra, chorzy mogą mieć wrażenie, że widzą w nim obcą osobę̨.
  6. problemy z mówieniem i pisaniem – kłopoty z uczestnictwem w konwersacji, zatrzymywanie się̨ w środku dialogu, powtarzanie tych samych kwestii, trudności ze znalezieniem słów itp.
  7. gubienie i chowanie rzeczy w dziwnych miejscach, niemożność ich odnalezienia.
  8. brak zdolności prawidłowej oceny sytuacji objawiająca się̨ m.in. łatwowiernością̨ (która może być wykorzystana przez osoby trzecie, np. telemarketerów), czy nieprzywiązywaniem znaczenia do własnego wyglądu i czystości.
  9. wycofanie się z pracy, kontaktów towarzyskich, hobby
  10. zaburzenia nastroju i zmiana osobowości – chorzy mogą̨ odczuwać niepokój, zagubienie, strach czy smutek, także w miejscach, w których wcześniej czuli się komfortowo. Mogą również stać się bardziej podejrzliwi.

Leczenie choroby Alzheimera

Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną nie znamy przyczyny Alzheimera. Leczenie więc opiera się na łagodzeniu objawów i jedynie spowalnianiu choroby.  Pierwszym krokiem jest stosowanie leków, które hamują rozkładanie acetylocholiny (jednego z neuroprzekaźników) w mózgu.  To pozwala na niejako zatrzymanie choroby na okres około 3 lat. Wskazane jest również stosowanie preparatów ogólnodostępnych działających wspierająco na komórki mózgowe – chodzi o kwasy omega-3, choliny, witaminy A, C, D, E i z grupy B.  Jednocześnie stosuje się leki, które zmniejszają stężenie kwasu glutaminowego (jeden z neuroprzekaźników), co również łagodzi objawy choroby. Leki najnowszej generacji, zdecydowanie hamujące rozwój choroby są w fazie testów i może minąć jeszcze kilka lat zanim zostaną dopuszczone do użytku. Warto jednak wiedzieć, że przeprowadzane terapie eksperymentalne dają pozytywne efekty.

Jak oswoić Alzheimera?

Alzheimer to choroba, w której opieka nad chorym wymaga ogromnych pokładów cierpliwości i gotowości na ciężką pracę.  Trzeba myśleć za chorego, a jednocześnie wspierać go i dawać poczucie bezpieczeństwa.  Należy również pamiętać o odpowiednim zabezpieczeniu otoczenia – tu odsyłam Was do naszych artykułów z serii „Chory w domu”. Znajdziecie tam garść porad na temat przygotowania swojego domu na chorego.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *